Gửi bình luận
Chính vì sức đọc của người Việt quá thấp, thói quen đọc rất tệ nên nhiều hoạt động khuyến đọc được đề ra nhằm thay đổi nhận thức và thói quen đọc sách của người dân. Tuy nhiên, việc thực hiện vấp phải nhiều khó khăn, bởi tư duy của người Việt được xác định là có vấn đề đối với văn hóa đọc.
Dịch giả Nguyễn Quốc Vương - người hoạt động sôi nổi trong các phong trào khuyến đọc - chia sẻ rằng: Nhiều người không chỉ thắc mắc đọc sách để làm gì, mà còn hỏi đọc sách có ra tiền không? Câu trả lời rất dễ mà lại khó - cái khó ở Việt Nam là mọi thứ đều “quy ra thóc”, mà “thóc” không phải bao giờ cũng là thứ có thể gặt ngay.
Ông Vương cho rằng, cần để người dân biết lợi ích của việc đọc sách. Đọc sách là cách cơ bản để thu hẹp khoảng cách giữa năng lực chuyên môn và hiểu biết, cũng như nền tảng văn hóa nói chung. Điều này giúp cá nhân sống tốt và làm trọn vẹn bổn phận của mình trong nghề nghiệp và đời sống.
“Ở đâu mà văn hóa đọc kém thì ở đó nhận thức cơ bản thuộc về văn hóa nền tảng không tương xứng với học vị, năng lực chuyên môn. Đấy là một điều nguy hiểm cho chính bản thân họ và gia đình, cộng đồng, xa hơn là quốc gia”, ông Vương cho hay.
Lý do - theo ông Vương, bởi vì người dân khi muốn vươn cao đều nhìn những người thành công, thành đạt, người có học vị như “một tấm gương” để mơ ước, mong muốn và khát vọng, hành xử theo.
 |
| Thư viện các trường học cần cải thiện cả nội dung sách và cách bài trí để thu hút học sinh. |
Với một con người, không có chuyện cá nhân có nền tảng văn hóa, hiểu biết kém lại có thể trở thành nhà chuyên môn, chuyên gia đỉnh cao. Khi đọc những gì các nhà bác học nổi tiếng thế giới viết sẽ thấy, những bộ óc vĩ đại trong chuyên môn thường là những con người có nhãn quan xã hội và kiến thức văn hóa sâu sắc.
Những ai đã nhận ra khoảng cách đó thì sau khi có năng lực chuyên môn, cho dù đã trưởng thành phải kiên nhẫn học lại từ đầu để bù đắp nền tảng. Sự thiếu hụt nền tảng văn hóa thường dẫn cá nhân làm việc chuyên môn rơi vào bẫy ngã mạn, kiêu ngạo, tuyệt đối hóa chuyên môn trong cả đời sống cá nhân và xã hội - dẫn tới đổ vỡ các mối quan hệ trong chính gia đình, cũng như thu hẹp vai trò cá nhân đối với cộng đồng.
Vì vậy, nhiều người tuy có chuyên môn nhưng lại có nhận thức về giá trị đúng - sai, hợp lý - vô lý, nhân văn - phi nhân văn, công bằng - bất công... rất tệ và thua cả người bình thường.
Ông Vương nhận định, Việt Nam đang không chỉ thiếu các nhà chuyên môn giỏi, mà còn thiếu cả những nhà chuyên môn có nền tảng văn hóa tốt để quốc dân noi theo. Đó là điều tất cả chúng ta cần suy nghĩ, có phương án để cải thiện.
“Khuyến đọc là cách giúp cho thế hệ trẻ (từ mầm non trở đi) có được nền tảng tốt hơn các thế hệ trước, để có thể sống như một người bình thường và làm việc chuyên môn dựa trên nền tảng văn hóa và hiểu biết chung, phù hợp với các giá trị phổ quát của thế giới” - Nhà nghiên cứu Nguyễn Quốc Vương.
