Thúc đẩy vai trò thông tin trong khoa học công nghệ

Chiều 29/8, tại Hội trường Trần Chí Đáo (Đại học Quốc gia TPHCM), dưới sự chỉ đạo của Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bộ Khoa học và Công nghệ, Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Đại học Quốc gia TPHCM và Tạp chí Một Thế Giới tổ chức Hội thảo “Vai trò của Thông tin khoa học Công nghệ trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội”.

Hội thảo thu hút khoảng 500 đại biểu là lãnh đạo các cơ quan Trung ương, bộ ngành, trường đại học, viện nghiên cứu, chuyên gia, doanh nghiệp, cùng đông đảo sinh viên trên địa bàn TPHCM.

Đặc biệt, khoảng 60 cán bộ phụ trách khoa học - công nghệ - thông tin tại các xã, phường cũng tham dự, thể hiện sự quan tâm sâu sắc từ cấp cơ sở sau khi sắp xếp chính quyền địa phương 2 cấp.

Thông tin khoa học - nền tảng của đổi mới sáng tạo và hội nhập toàn cầu

Phát biểu tại hội thảo, ông Trần Văn Tùng - Chủ tịch Hội Thông tin Khoa học và Công nghệ Việt Nam nhấn mạnh, thông tin khoa học và công nghệ luôn giữ vai trò đặc biệt trong sự phát triển của đất nước, nhất là trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0.

Ông cho rằng, thông tin khoa học không chỉ là kết quả nghiên cứu mà còn là nguồn lực quý báu, chất xúc tác quan trọng trong quá trình đổi mới sáng tạo và phát triển kinh tế - xã hội.

Theo ông Trần Văn Tùng, cần coi việc kết nối, chia sẻ và sử dụng hiệu quả thông tin khoa học như một nhiệm vụ thường xuyên, gắn với trách nhiệm và sứ mệnh của ngành.

“Thông tin khoa học và công nghệ phải trở thành động lực thúc đẩy kinh tế số, công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đồng thời là nền tảng để Việt Nam hội nhập sâu hơn vào tiến trình phát triển toàn cầu.

Hội thảo lần này không chỉ nhằm trao đổi học thuật mà còn tạo dựng niềm tin, khơi gợi những khát vọng đổi mới sáng tạo mạnh mẽ, đồng thời góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia", ông Tùng nói.

PGS.TS Vũ Hải Quân - Giám đốc Đại học Quốc gia TPHCM cũng nhấn mạnh, thông tin khoa học và công nghệ giữ vai trò then chốt trong việc xây dựng nền kinh tế tri thức, tạo động lực đổi mới sáng tạo và hội nhập toàn cầu.

Theo ông, trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0, việc khai thác hiệu quả nguồn lực thông tin khoa học - công nghệ sẽ góp phần trực tiếp nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu và ứng dụng vào thực tiễn, đồng thời giúp Việt Nam từng bước khẳng định vị thế trong khu vực và trên thế giới.

"Đại học Quốc gia TPHCM và các đơn vị thành viên đang chú trọng phát triển các lĩnh vực khoa học – công nghệ mũi nhọn, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, khoa học dữ liệu, công nghệ bán dẫn, công nghệ sinh học, năng lượng mới, kinh tế số và nhân văn số.

Đây được xem là những lĩnh vực chiến lược để nâng cao sức cạnh tranh quốc gia, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước", ông Quân cho hay.

Thông tin và dữ liệu - động lực cho đổi mới sáng tạo và phát triển

Trong khuôn khổ hội thảo, nhiều chuyên đề được trình bày như vai trò thông tin khoa học công nghệ trong giáo dục, xây dựng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong phát triển quốc gia, blockchain và tài sản số…

PGS.TS Đỗ Văn Hùng, Trưởng khoa Thông tin - Thư viện, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng, đổi mới sáng tạo trước hết phải bắt nguồn từ những ý tưởng mới mẻ, có giá trị và có khả năng triển khai trong thực tiễn.

Ý tưởng chỉ thật sự có giá trị khi tạo ra tác động rõ rệt đối với sản phẩm, quy trình hay dịch vụ mới cho cơ quan, doanh nghiệp. Đổi mới sáng tạo chính là động lực phát triển quan trọng trong bối cảnh hiện nay.

Ông Hùng cho rằng, để đổi mới sáng tạo, trước hết cần có thông tin và dữ liệu. Đây là nguồn nguyên liệu mới, xanh, khác biệt với các nguồn lực truyền thống như than đá hay dầu mỏ, dữ liệu không gây ô nhiễm môi trường, không bị cạn kiệt, thậm chí càng khai thác càng tạo thêm giá trị mới.

"Thực tế cho thấy, những tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới như Facebook, Google, Apple thành công bởi họ nắm dữ liệu, nắm quyền dẫn dắt cuộc chơi.

Do đó, với lợi thế của mình, các nhà khoa học nếu biết khai thác tốt dữ liệu khoa học và công nghệ cũng sẽ nắm trong tay lợi thế cạnh tranh này", ông Hùng nói.

Hội thảo không chỉ là diễn đàn trao đổi học thuật mà còn là cơ hội kết nối giữa cơ quan quản lý, nhà khoa học, doanh nghiệp và địa phương trong xây dựng chính sách.

Sự kiện góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước theo tinh thần Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị.