Sai lầm khi dùng thớt nhựa và chảo chống dính dễ rước bệnh vào người

Cảnh báo mới đây của chuyên gia dinh dưỡng Đài Loan Hsu Tien-wei về nguy cơ tích tụ vi nhựa từ thớt nhựa và "hóa chất vĩnh cửu" PFAS từ chảo chống dính đang thu hút sự chú ý của dư luận. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế khuyến cáo người tiêu dùng cần hiểu đúng bản chất khoa học của các mối nguy này để có cách ứng xử phù hợp, tránh tâm lý hoang mang cực đoan dẫn đến những sai lầm khác trong an toàn vệ sinh thực phẩm.

Theo bà Hsu, hoạt động băm chặt thực phẩm hàng ngày trên thớt nhựa tạo ra lực ma sát mạnh, làm mài mòn bề mặt và giải phóng hàng triệu hạt vi nhựa siêu nhỏ bám vào thức ăn. Việc dung nạp vi nhựa qua đường tiêu hóa trong thời gian dài có thể liên quan các phản ứng viêm hệ thống, béo phì, hoặc tổn thương thần kinh. Dù vậy, dưới góc độ kiểm soát nhiễm khuẩn, giới chuyên môn y tế nhận định thớt nhựa vẫn có ưu điểm vượt trội là bề mặt không xốp, dễ khử trùng và hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm khuẩn chéo từ thịt sống như Salmonella hay E. coli – tác nhân gây ngộ độc cấp tính.

Do đó, thay vì tẩy chay hoàn toàn, người tiêu dùng nên phân chia công năng rõ ràng dùng thớt nhựa chuyên biệt cho thực phẩm sống và thay mới ngay khi bề mặt xuất hiện các vết xước sâu.

Đối với thớt gỗ dùng cho thực phẩm chín, người dùng cần vệ sinh kỹ bằng muối hạt kết hợp chanh để khử mùi nhẹ, hoặc dùng bột baking soda phun thêm giấm trắng để tạo bọt khử trùng sâu, sau đó phơi thật khô để tránh ẩm mốc.

Đối với chảo chống dính, mối lo ngại về "hóa chất vĩnh cửu" PFAS cũng cần được nhìn nhận khách quan. Thực tế, chất gây ung thư PFOA đã bị cấm sử dụng trong quy trình sản xuất đồ nhà bếp từ hơn một thập kỷ trước. Lớp phủ chống dính hiện đại (chất PTFE) là một polymer trơ, chỉ giải phóng các khí độc hại khi bị đun quá nhiệt trên.

Để đảm bảo an toàn, người nội trợ không nên làm nóng chảo khô ở nhiệt độ cao, tuyệt đối không dùng dụng cụ kim loại chà xát làm trầy xước bề mặt chảo và chủ động thay thế khi lớp chống dính bắt đầu bong tróc. Các chất liệu thay thế như chảo gang, inox hoặc gốm sứ là những lựa chọn bền vững, an toàn hơn cho các món ăn đòi hỏi nhiệt lượng lớn.

Bên cạnh đồ dùng nhà bếp, nguồn phát thải vi nhựa và hóa chất chống thấm còn đến từ nhiều sản phẩm thông dụng khác như trang phục sợi tổng hợp (polyester, nylon), quần áo đi mưa hay thảm trải sàn.

Việc loại bỏ hoàn toàn các vật liệu nhân tạo khỏi đời sống hiện đại là điều không thể. Thay vào đó, người tiêu dùng thông thái nên chủ động giảm thiểu rủi ro bằng cách ưu tiên trang phục sợi tự nhiên, hạn chế đồ nhựa dùng một lần và tuân thủ nguyên tắc sử dụng đồ gia dụng đúng hướng dẫn của nhà sản xuất.